Soğuk hava deposu zemini, hem yapı fiziği hem uygulama açısından özel bir problemdir: altında kalın yalıtım, üstünde forklift trafiği ve etrafında sürekli eksi sıcaklık vardır.
Soğuk depolarda zemin tipik olarak yalıtım üzerine, donatılı ve yeterli kalınlıkta yüzer bir şap/beton olarak kurulur; üzerine düşük sıcaklığa dayanıklı bir kaplama gelir. Kritik nokta şudur: uygulama, mekân henüz soğutulmadan yapılmalıdır; çimento esaslı malzemeler +5 °C altında priz almaz.
| Katman | Görev |
|---|---|
| Taşıyıcı beton | Yapısal taşıma |
| Buhar bariyeri | Nemin yalıtıma girmesini önler |
| Isı yalıtımı (XPS/PUR) | Soğuk köprüsünü keser |
| Ayırıcı folyo | Şapı yalıtımdan ayırır |
| Yüzer şap (donatılı) | Yükü yayar, kaplama tabanı |
| Kaplama | Hijyen, temizlenebilirlik, kaymazlık |
Yalıtım üzerine yapılan şap yüzer sistemdir; taşıyıcıya bağlı değildir. Bu nedenle kalınlığı iç mekân bağlı uygulamalardan çok daha fazladır ve donatı gerektirir (elyaf mı hasır çelik mi).
Bu, soğuk depolarda en sık yapılan hatanın kaynağıdır. Sıralama şöyle olmalıdır:
Soğutma erken açılırsa şap içindeki serbest su donar; yapı içeriden parçalanır ve hasar geri döndürülemez (kışın uygulama).
Soğuk mekânda hava içindeki nem, sıcak taraftan soğuk tarafa doğru göç eder. Bariyer olmazsa nem yalıtımın içinde yoğuşur; yalıtım performansı düşer, zamanla zeminde buzlanma ve kabarma oluşur. Bariyer sıcak tarafta konumlandırılır.
| Koşul | Değer | Etkisi |
|---|---|---|
| İşletme sıcaklığı | 0 ile −25 °C (şok dondurmada −35 °C) | Malzeme büzülmesi |
| Sıcaklık farkı (dışarıyla) | 40-60 °C | Yüksek termal gerilme |
| Nem / buz oluşumu | Yüksek | Buhar göçü, buz mercekleşmesi |
| Yıkama ve dezenfeksiyon | Sık | Kimyasal ve termal şok |
| Forklift trafiği | Yoğun | Aşınma, nokta yükü |
| Zeminin donması (izolasyonsuz) | Toprakta buz oluşumu | Zemin kabarması (frost heave) |
Son satır soğuk depoların en ciddi yapısal riskidir: yeterli yalıtım ve/veya zemin ısıtması olmayan bir soğuk depoda, altındaki toprak zamanla donar ve genleşerek döşemeyi kaldırır.
| Sıra | Katman | Görev |
|---|---|---|
| 1 | Zemin ısıtma boruları veya havalandırma kanalı | Toprağın donmasını önler |
| 2 | Taşıyıcı beton döşeme | Yapısal |
| 3 | Buhar bariyeri | Nemin yalıtıma girmesini engeller |
| 4 | Isı yalıtımı (XPS, yüksek basınç dayanımlı) | 100-250 mm, yük taşımalı |
| 5 | Ayırıcı folyo | — |
| 6 | Donatılı yüzer şap veya beton plak | Yük dağıtımı |
| 7 | Tesviye (gerekirse) | Düzgünlük |
| 8 | Kaplama (epoksi / PU, düşük sıcaklık dayanımlı) | Yüzey |
Soğuk depoda nem, sıcak taraftan (dışarıdan) soğuk tarafa doğru göç eder. Bu nem yalıtım katmanına ulaşırsa:
Bariyer, yalıtımın sıcak tarafında yer almalıdır — soğuk depoda bu, yalıtımın altıdır. Bariyer sürekli olmalı, bindirmeler yapıştırılmalı, duvarlarda yukarı kıvrılarak duvar yalıtımıyla birleştirilmelidir.
Sıralama, sistemin çalışmasını doğrudan etkiler.
| Sıra | İş |
|---|---|
| 1 | Tüm şap ve kaplama işleri tamamlanır |
| 2 | Şap tam kürlenir ve kurur (nem ölçümü) |
| 3 | Kaplama uygulanır ve kürlenir |
| 4 | Kademeli soğutma başlar (günde −3 ile −5 °C) |
| 5 | İşletme sıcaklığına ulaşılır |
Dördüncü adım atlanamaz: soğutmanın ani açılması, henüz nihai dayanımına ulaşmamış şapta termal şok yaratır ve yaygın çatlağa yol açar. Kademeli soğutma, tıpkı yerden ısıtmadaki devreye alma protokolü gibi kayıt altına alınmalıdır.
| Bileşen | Seçim |
|---|---|
| Şap | Çimento esaslı, C30-F7 ve üzeri, düşük büzülme |
| Alçı esaslı ürün | Kullanılmaz (nem ve hijyen) |
| Yalıtım | XPS, yüksek basınç dayanımlı (300-700 kPa) |
| Kaplama | Poliüretan veya düşük sıcaklığa uygun epoksi |
| Derz dolgusu | Düşük sıcaklıkta esnekliğini koruyan tip |
| Süpürgelik dönüşü | Hijyen için içbükey (coving) |
Standart epoksi düşük sıcaklıkta kırılganlaşabilir; soğuk depo için üretilmiş, esnekliğini koruyan sistemler tercih edilmelidir. Endüstriyel dayanım sınıflarını endüstriyel alanlar için yüksek dayanımlı şap yazımızda ele aldık. Soğuk depo projeniz için self-leveling akıllı şap sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Yalıtım, şap ve kaplama katmanlarını birlikte planlıyoruz. İletişim sayfamızdan ulaşabilir veya +90 552 945 84 65 numaralı WhatsApp hattımıza yazabilirsiniz. Türkiye'nin 81 ilinin tamamına keşif, ürün temini ve profesyonel self-leveling akıllı şap uygulaması sunuyoruz.
Uzman ekibimiz mekânınızı yerinde inceleyip size özel teklif sunsun. Türkiye'nin 81 iline keşif, ürün temini ve profesyonel uygulama hizmeti veriyoruz.
Akıllı Şap
Hastanede hizmet aksatmadan zemin yenileme: enfeksiyon kontrolü, toz bariyeri, gece uygulaması ve hijyenik kaplama geçişi.
Devamını Oku
Akıllı Şap
Tesviye sonrası kapı altı boşluğu, eşik geçişleri ve farklı kaplama kalınlıkları nasıl planlanır? Kot hesabı ve çözüm önerileri.
Devamını Oku
Akıllı Şap
Forklift ve transpalet trafiğinde şap seçimi: dayanım sınıfı, aşınma direnci, derz detayları ve epoksi ile kombinasyon.
Devamını Oku