Doğru uygulanmış self-leveling şap çatlamaz. Sahada gördüğümüz çatlakların tamamına yakını dört nedene dayanır ve dördü de önlenebilir.
Şap çatlaklarının nedenleri: karışıma fazla su (büzülmeyi artırır), çok hızlı kuruma (güneş, cereyan, ısıtıcı), derz ve kenar bandının atlanması (genleşmeye yer bırakılmaması) ve alt zemin hareketi (mevcut çatlağın yansıması). Önleme; su oranı disiplini, kontrollü kuruma ve doğru derz planıdır.
1. Fazla su: En yaygın sebep. Ustanın "daha iyi yayılsın" diye eklediği fazla su, dayanımı düşürür ve büzülme çatlağı yapar. Doğru kıvam akışkanlık testiyle doğrulanır.
2. Hızlı kuruma: Direkt güneş, açık pencere cereyanı veya ısıtıcı; yüzeyi içeriden önce kurutur, gerilme çatlağı oluşur. Uygulama sırasında ve sonrasında 24-48 saat cereyan kesilmelidir (ortam şartları).
3. Derz ve kenar bandı eksikliği: Şap genleşir; duvar diplerinde kenar bandı ve büyük alanlarda dilatasyon derzi yoksa gerilme çatlağa dönüşür (derz planlaması).
4. Alt zemin hareketi: Mevcut zemindeki aktif çatlak, şapa aynen yansır. Böyle durumlarda önce çatlak tamiri, gerekirse ayırıcı katman kullanılır.
| Çatlak Tipi | Onarım |
|---|---|
| Kılcal, statik | Epoksi/PU enjeksiyon veya dolgu |
| Geniş, statik | Açma + tamir harcı + file |
| Aktif (hareketli) | Elastik dolgu, gerekirse derz haline getirme |
Çatlakların bir bölümü yapı henüz oturmadan uygulanan şaptan kaynaklanır; zamanlama için yeni binada şap ne zaman atılmalı yazımıza bakın.
| Çatlak tipi | Görünüm | Kaynak | Zamanlama |
|---|---|---|---|
| Plastik büzülme | Yüzeyde ağ, kılcal | Hızlı yüzey kuruması (cereyan, güneş) | İlk 24 saat |
| Kuruma büzülmesi | Düzensiz, orta genişlik | Fazla su, kalın döküm | 1-14 gün |
| Yansıma çatlağı | Alt zemindeki çatlağın izi | Alt zemin hareketi | Haftalar-aylar |
| Derz çatlağı | Düz hat, dilatasyon üstü | Derz kesilmemiş/devam ettirilmemiş | Haftalar |
| Kenar çatlağı | Duvar dibinde | Kenar bandı yok, rijit temas | Haftalar |
| Yapısal çatlak | Geniş, kot farklı | Bina hareketi, oturma | Aylar |
İlk iki tip uygulama hatasıdır ve tamamen önlenebilir. Üçüncü ve dördüncü tip, alt zeminin doğru hazırlanmasıyla yönetilir. Sonuncusu şapla ilgili değildir.
| Önlem | Neyi engeller |
|---|---|
| Su oranına harfiyen uymak | Kuruma büzülmesi |
| Cereyanı kesmek (ilk 24-48 saat) | Plastik büzülme |
| Doğrudan güneşi engellemek | Plastik büzülme |
| Yerden ısıtmayı 48 saat önceden kapatmak | Alttan kuruma çatlağı |
| Maksimum kalınlığı aşmamak | İç gerilme çatlağı |
| Kenar bandı uygulamak | Kenar çatlağı |
| Alt zemin derzlerini şapta devam ettirmek | Derz çatlağı |
| Alt zemin çatlaklarını önce onarmak | Yansıma çatlağı |
| Elyaf takviyeli ürün kullanmak (riskli zeminde) | Yansıma ve büzülme |
| Ortamı 10-25 °C'de tutmak | Priz düzensizliği |
En sık ihmal edileni ikinci satırdır: uygulamadan sonra "kurusun diye" pencerelerin açılması, plastik büzülme çatlağının bir numaralı sebebidir. Şap havalandırmayla değil, kendi kimyasal süreciyle kürlenir.
Alt zemindeki her hareketli derz, şapta da devam ettirilmelidir. Aksi hâlde şap o hat boyunca çatlar.
| Derz tipi | Şapta ne yapılır |
|---|---|
| Bina dilatasyonu | Şap kesilir, profil ile ayrılır — asla kapatılmaz |
| Alt zemin kontrol derzi | Şapta aynı hizada devam ettirilir |
| Kenar (duvar) derzi | Kenar bandı ile ayrılır |
| Mekân geçişi (kapı) | Ayrım derzi konur |
| Büyük alan (>40-60 m²) | Ara derz planlanır |
Son satır büyük projelerde belirleyicidir: 40-60 m²'yi aşan veya bir kenarı 8-10 m'den uzun alanlarda ara derz planlanmalıdır. Bu planlamayı büyük alanlarda derz ve dilatasyon planlaması yazımızda ele aldık.
| Çatlak | Yöntem |
|---|---|
| Kılcal (< 0,3 mm), hareketsiz | Epoksi/PU reçine emdirme veya kaplamayla kapatılır |
| 0,3-2 mm, hareketsiz | V kanal açma + reçine dolgu + kuvars serpme |
| 2 mm+, hareketsiz | Dikey kelepçe (staple) + reçine dolgu |
| Hareketli | Derz olarak kabul edilir, elastik dolgu, kapatılmaz |
| Yaygın ağ çatlak | Sağlamlaştırıcı astar + ince tesviye katı |
Onarım öncesinde çatlağın hareketli olup olmadığı belirlenmelidir: çatlağın iki yanına alçı köprü yapılıp 1-2 hafta gözlenir; alçı çatlıyorsa hareket devam ediyordur. Uygulamanız için self-leveling akıllı şap sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Su oranı, ortam kontrolü ve derz planıyla çalışıyoruz. İletişim sayfamızdan ulaşabilir veya +90 552 945 84 65 numaralı WhatsApp hattımıza yazabilirsiniz. Türkiye'nin 81 ilinin tamamına keşif, ürün temini ve profesyonel uygulama hizmeti sunuyoruz; detaylar için self-leveling akıllı şap sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Uzman ekibimiz mekânınızı yerinde inceleyip size özel teklif sunsun. Türkiye'nin 81 iline keşif, ürün temini ve profesyonel uygulama hizmeti veriyoruz.
Akıllı Şap
Şap üzerine laminat ve ahşap parke döşeme şartları: nem limiti, şilte kullanımı, genleşme boşluğu ve bekleme süreleri.
Devamını Oku
Akıllı Şap
Mevcut seramik üzerine tesviye şapı uygulanır mı? Aderans astarı, yüzey hazırlığı, kot kontrolü ve riskler.
Devamını Oku
Akıllı Şap
Şap karışımının doğru kıvamı nasıl kontrol edilir? Halka (flow) testi, hedef değerler ve sapmaların anlamı.
Devamını Oku