Akıllı Şap

Merdiven ve Sahanlıklarda Tesviye Çözümleri

11 Ağustos 2026 4 dk okuma 2 görüntülenme
Merdiven basamaklarında tamir harcı, sahanlıkta self-leveling ile tesviye

Merdiven, bir binanın en çok kullanılan ve en az tolere eden zeminidir. Basamaklar arasında birkaç milimetrelik yükseklik farkı bile tökezlemeye yol açar.

Merdivenlerde self-leveling şap tek başına yeterli olmaz: akışkan malzeme basamakta durmaz. Doğru yaklaşım, basamak yüzeyinde tamir/tesviye harcı, sahanlıklarda self-leveling kullanmaktır. Kritik hedef, tüm kolda rıht (basamak) yüksekliklerinin eşit olmasıdır; kabul edilen sapma tipik olarak ±5 mm, ideali ±3 mm'dir.

Neden Rıht Eşitliği Kritik?

İnsan yürüyüşü, ilk basamaktan sonra otomatikleşir; beyin bir sonraki basamağın aynı yükseklikte olduğunu varsayar. Farklı yükseklikteki tek bir basamak, düşmelerin en yaygın nedenlerindendir.

Bu yüzden merdiven tesviyesinde önce tüm kol ölçülür: her basamağın rıht yüksekliği kaydedilir, hedef ortalama belirlenir ve düzeltmeler buna göre planlanır. Yalnızca bozuk basamağı düzeltmek, çoğu zaman farkı büyütür.

Malzeme Seçimi

BölgeUygun MalzemeNeden
Basamak üstü (rıht/basamak)Tamir / tesviye harcıAkmaz, mala ile şekillenir
Basamak burnuYüksek dayanımlı tamir harcıEn çok aşınan nokta
SahanlıkSelf-leveling şapGeniş ve yatay yüzey
Rıht (düşey yüzey)Tamir harcıDüşey uygulama
Kenar / süpürgelikTamir harcıDetay işçiliği

Self-leveling ile tamir harcı arasındaki fark ve birlikte kullanımı için: self-leveling mi tamir harcı mı.

Uygulama Adımları

  1. Tüm kolda rıht yükseklikleri ölçülür, kroki çıkarılır.
  2. Gevşek ve kırık bölgeler sökülür; basamak burnu ayrıca kontrol edilir.
  3. Yüzey astarlanır.
  4. Basamaklar tamir harcı ile hedef kota getirilir; burun profili şekillendirilir.
  5. Sahanlıklar astarlanıp self-leveling ile terazilenir.
  6. Kaplama ve kaymaz profil / bant uygulanır.

Kaymazlık ve Görünürlük

Merdivende yüzey düzgünlüğü kadar kaymazlık da kriterdir. Basamak burnuna kaymaz profil takılması, ıslanma ihtimali olan yerlerde ise kaymaz agregalı bitiş kullanılması önerilir. Kamusal yapılarda basamak burnunun kontrast renkte olması, görme güçlüğü olan kullanıcılar için önemlidir.

Kullanımdayken Yenileme

Merdiven çoğu binada tek tahliye yoludur; tamamen kapatılamaz. Uygulama genellikle yarım kol halinde, hızlı kürlü ürünlerle ve geçiş güzergâhı korunarak yapılır (hızlandırma yöntemleri).

Rıht Eşitliği Neden Kritik?

Merdivende basamak yüksekliği (rıht) farkı, doğrudan bir düşme riskidir. İnsan yürüyüşü ilk iki basamaktan sonra otomatikleşir; beklenmedik bir yükseklik farkı tökezlemeye yol açar.

FarkDeğerlendirme
0-3 mmKabul edilir
3-5 mmSınırda — hissedilir
5-10 mmRiskli
10 mm üzeriKabul edilemez

Yönetmeliklerde bir merdiven kolundaki rıht yükseklikleri arasındaki farkın belirli bir sınırı aşmaması istenir. Zemin kaplaması yenilenirken bu denge kolayca bozulur: sahanlığa şap eklenip basamaklara eklenmezse, ilk ve son basamak farklı yükseklikte kalır.

Tipik Hata Senaryosu

AdımDurum
Sahanlığa 10 mm şap + 5 mm LVT eklenirSahanlık 15 mm yükselir
Basamaklara dokunulmaz
SonuçSahanlığa çıkan son basamak 15 mm alçalır, sahanlıktan inen ilk basamak 15 mm yükselir

İki basamak birden bozulur ve bu, merdivenin en çok kullanılan noktalarıdır.

Doğru Yaklaşım

DurumÇözüm
Sahanlık + merdiven birlikte yenilenecekTüm rıhtlar yeniden hesaplanır, eşitlenir
Sadece sahanlık yenilenecekSahanlıkta ince kaplama seçilir (kot değişimi minimum)
Kot farkı kaçınılmazİlk/son basamak rıhtı basamak kaplamasıyla dengelenir
Kot farkı 10 mm+Merdiven basamakları da ele alınmalıdır

Malzeme Seçimi

UygulamaMalzeme
Sahanlık tesviyesiSelf-leveling
Basamak yüzeyi (yatay)Tamir harcı veya ince tesviye
Rıht (düşey yüzey)Tamir harcı — self-leveling düşey yüzeyde uygulanamaz
Basamak burnu (kırık/aşınmış)Yüksek dayanımlı tamir harcı + kalıp
KaymazlıkKaplama içinde (PVC basamak profili, kuvars serpme)

Self-leveling şap yalnızca yatay yüzeylerde kullanılır. Basamak burnu onarımı ve rıht düzeltmesi, mala ile şekillendirilebilen hızlı priz alan tamir harçlarıyla yapılır.

Kaymazlık ve Görünürlük

  • Basamak burnu profili: Kaymazlık ve darbe koruması sağlar; PVC, alüminyum veya kauçuk.
  • Kontrast şerit: Basamak burnunda kontrast renkli şerit, görme güçlüğü olanlar için önemlidir ve erişilebilirlik gerekliliğidir.
  • Doku: Basamak yüzeyi, sahanlıktan daha yüksek kaymazlık sınıfında olmalıdır.
  • Aydınlatma: Basamak burnuna gölge düşürmeyen aydınlatma tercih edilir.
  • Küpeşte: Kot değişikliğinden sonra küpeşte yüksekliği kontrol edilmelidir.

Kullanımdayken Yenileme

Merdiven, binada kapatılması en zor bölümdür. Uygulanabilir yaklaşım:

  1. Binada ikinci bir merdiven veya yangın kaçışı olduğu doğrulanır.
  2. Merdiven kolları kat kat ele alınır.
  3. Hızlı priz alan ürünler kullanılır (2-4 saatte yürünebilir).
  4. Çalışma gece veya düşük yoğunluk saatlerinde yapılır.
  5. Geçici korkuluk ve uyarı bariyeri kurulur.
  6. Her kat tamamlandığında kullanıma açılır.

Kot planlamasını şap kalınlığının kapı ve eşik detaylarına etkisi yazımızda ele aldık. Projeniz için self-leveling akıllı şap sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

Merdiven ve Sahanlıklarınızı Ölçelim

Rıht farklarını ölçüp güvenli ve eşit bir merdiven kolu kuruyoruz. İletişim sayfamızdan ulaşabilir veya +90 552 945 84 65 numaralı WhatsApp hattımıza yazabilirsiniz. Self-leveling akıllı şap hizmetimiz kapsamında Türkiye'nin 81 ilinin tamamına keşif, ürün temini ve profesyonel uygulama sunuyoruz.

Zemin kaplama projeniz mi var?

Uzman ekibimiz mekânınızı yerinde inceleyip size özel teklif sunsun. Türkiye'nin 81 iline keşif, ürün temini ve profesyonel uygulama hizmeti veriyoruz.

İlgili İçerikler

Bunlar da İlginizi Çekebilir